De ogen, de poort van het licht

Bijna 80 procent van alle indrukken bereiken onze hersenen via de ogen.

Hoe werkt dat dan precies, met licht in en op de ogen?

Fysiologische aspecten
Het onderscheiden van kleuren wordt mogelijk gemaakt door verschillende typen lichtgevoelige cellen in het netvlies. Bepaalde zintuigcellen, de staafjes, zijn gevoelig voor alle kleuren zichtbaar licht. Andere zintuigcellen, de kegeltjes, zijn kleurselectief.
We hebben drie soorten kegeltjes, die gevoelig zijn voor de kleuren rood, groen en blauw.
De combinatie van die drie kleuren stelt ons in staat alle verschillende kleuren te onderscheiden.

Psychologische aspecten
De psychologische betekenis van kleuren is voor een deel over de gehele wereld hetzelfde: rood bijvoorbeeld wordt overal geassocieerd met gevaar, liefde en oorlog.

Het deel van de hersenen dat het meeste met kleur te maken heeft is de visuele cortex. Deze ligt tegen het achterhoofd in de diep geplooide hersenschors, direct onder de schedel.

En hoe worden lichtweerkaatsingen nu omgezet in kleurervaringen? Het veld dat je in een oogopslag ziet, wordt het visuele veld genoemd. Dit wordt opgedeeld in een linker- en een rechterveld.
Het licht van het linkerveld valt in de rechterhelften van het linker- en het rechteroog.
En het licht van het rechterveld valt in de linkerhelften van beide ogen.
Het licht wordt door de kegeltjes in beide netvliezen omgezet in kleurcodes die via de oogzenuwen naar de visuele cortex gestuurd worden. Het linkerdeel van het visuele veld komt in de rechterhersenhelft en het rechterdeel in de linkerhersenhelft.
In de visuele cortex worden de codes verder 'geanalyseerd' en verwerkt tot bruikbare informatie, die de motorische gedeelten van de hersenen kan aansturen.

En dan komt dit aan de orde: de filosoof Maurice Merleau-Ponty wees erop dat het zien van rood meer is dan het 'noteren van een kleurcode': rood maakt iets in je los, het is een lijfelijke ervaring.
En dat geldt natuurlijk voor alle kleuren!

De zonnebril.
Zodra de eerste zonnestralen zich aandienen in het voorjaar, zie ik ook gelijk de zonnebrillen uit alle hoeken en gaten verschijnen. Dr. John Ott heeft heel interessante proeven gedaan met licht. Hij zegt o.a. ‘Het eenvoudige feit dat licht onze ogen binnenkomt, vergeten we steeds’. Hij vond veel dramatische voorbeelden van verbetering van gezondheid als de mensen hun zonnebrillen afdeden. Hij is de uitvinder van het volspectrum licht.

Achtergrond
Dr. John Ott, een van de pioniers op het gebied van lichttherapie, bewees dat wij mensen fotosynthetisch zijn, net als planten. We absorberen licht door onze ogen en huid. Hij voert aan dat de hele huid zonne-energiecellen heeft, die helpen bij het produceren van koolhydraten, eiwitten en DNA. Hij stelt dat iedere voedingsstof die we innemen, een maximum golflengte absorptie karakteristiek heeft. Dit houdt in, dat voordat we iedere substantie nuttig kunnen maken, het eerst door een serie chemische reacties moet gaan, die weer afhankelijk zijn van de energie die we krijgen van verschillende licht-golflengtes. Als er niet genoeg licht is, zijn deze processen dus maar ten dele effectief. Dit beïnvloedt onze stofwisseling, absorptie en assimilatie van voedingsstoffen en enzymen.

Ott heeft de term 'malillumination' in de wereld gezet. De term spreekt voor zich.

Onderzoekers Martinek en Berezin beweren dat sommige kleuren van het spectrum bepaalde lichaamsenzymen tot 500% effectiever maken.

Het spectrum van gewoon wit daglicht bestaat uit een harmonieuze verdeling van de kleuren. De 'ouderwetse' gloeilamp is zo prettig voor onze ogen omdat die een hoog gehalte aan rood heeft.

De moderne kwikzilver lichtbronnen, zoals in beeldschermen, spaarlampen en tl-buizen hebben een ander kleurspectrum. Dit bestaat voor een groot deel uit onnatuurlijke blauwtinten (blauw,
indigo, violet) met pieken van de andere kleuren. Het rode gedeelte, wat onder andere nodig is voor een gezonde bloedcirculatie, is veel te laag.

Bestaat er gevaar voor het netvlies?
Iemand die dagelijks achter een beeldscherm zit kijkt daarbij voor langere tijd achter elkaar in een lichtbron. Dat betekent dat deze straling - ongefilterd en geconcentreerd - direct in het punt van de scherpste visie terechtkomt: de zgn. macula lutea, ook wel de 'gele vlek' genoemd. Deze bevindt zich in de achterwand van de oogbal.

Wetenschappelijk onderzoek naar macula degeneratie heeft aangetoond dat blauw licht schadelijk is voor de ogen. Onder invloed van blauw licht worden zuurstofradicalen geproduceerd die de celstofwisseling van de ogen negatief beïnvloeden. Blauw licht breekt gemakkelijker dan rood licht. Het focuspunt ligt op een andere laag van het oog dan de langere golffrequenties en kan wazig zicht tot gevolg hebben. Piloten en atleten dragen vaak gele brillen om blauw licht uit te filteren. Daarmee zien ze meer contrast en helderder. Ook patiënten met macula degeneratie krijgen vaak gele of oranje brillen voorgeschreven om hun ogen te beschermen tegen het schadelijke blauwe licht.

Verstoring hormonale balans
Het hoge gehalte aan blauw licht bij beeldschermen heeft ook gevolgen voor het hormonale systeem. Het verlaagt de productie van melatonine en verhoogt de productie van de stresshormonen cortisol en ACTH.

Herstel van weefsel wordt bemoeilijkt
Bijna-infrarood licht zorgt voor de activering van cytochrome-oxidase, een belangrijk enzym voor het functioneren van de mitochondriën in de cellen. Deze zijn belangrijk bij bijv. wondgenezing en herstel van weefsel op celniveau. Als je het grootste gedeelte van de dag doorbrengt in kunstlicht met een te hoog blauw gehalte en ook nog lang naar een beeldscherm kijkt, krijgen de ogen een overmaat aan korte-golf blauw licht. Dit licht heeft een tekort aan rood- en bijna-infrarood licht, wat onder andere belangrijk is voor de bloedcirculatie. Het lichaam krijgt niet genoeg kans te regenereren.

Wat kun je doen om de gezondheid van je cliënten en/of jezelf op een eenvoudige manier gunstig te beïnvloeden:

  1. Computerbrillen beschermen de ogen
    Helaas wordt het gevaar van onbeschermd achter een beeldscherm of bij tl-verlichting te werken nog niet serieus genomen.
    Computer beschermbrillen zijn speciaal ontworpen om de ogen te beschermen tegen schadelijke invloeden van blauw licht uit beeldschermen, spaarlampen en tl-buizen.
  2. gezicht Naar buiten zonder zonnebril! Ten minste 45 minuten.
  3. Heb je toch een zonnebril nodig, neem dan een kleurenbril, zodat je de nodige kleuren- vitamines krijgt. Geel is een goede keuze, maar ook groen wordt vaak als prettig ervaren.
  4. Bij neerslachtige gevoelens: denk aan de combinatie oranje / blauw: s' ochtends de oranje bril  en aan het eind van de dag, blauw.
  5. Wil je je immuunsysteem versterken: de combinatie violet en geel is een goede combi. Je kunt deze twee kleurenbrillen afwisselen, naar behoefte. Geel zorgt voor een helder hoofd, zodat je je beter kunt concentreren, en violet geeft je inspiratie voor nieuwe ideeën. En helpt bij mediteren: om je geest tot rust te brengen.
  6. Voel je je altijd moe en zwak: denk dan aan de rode bril, afgewisseld met de groene kleur.

    Voor je cliënten kun je het beste de hele set in je praktijk nemen, zodat je kunt testen of uit laten proberen welke kleur voor je cliënt het beste is.

    Wat de kleurenpunctuur behandelingen betreft, staan deze kleurencombinaties beschreven in 'De verborgen kracht van licht en kleur'.
  7. Verder een belangrijk punt voor de ogen is het punt in de ooghoek. Heb je een lichtset: behandel het complementair met blauw/oranje. Heb je geen lichtset: masseer deze punten zachtjes. Deze punten ontspannen de ogen.

Zelf leren hoe je je cliënten nog beter kunt behandelen: kijk in de agenda
Voor de gehele Opleiding voor Therapeuten: download hier de Studiegids

©2018 Praveeta Timmerman - Instituut voor Kleurenpunctuur


 

De ogen, de poort van het  licht