Licht, kleur, ogen en beeldschermen

Blog: Licht. kleur, ogen en beeldschermen

Onlangs gaf ik in de serie ‘Magie van licht en kleur’ een gratis webinar met als onderwerp de invloed van beeldschermen op de ogen. We kunnen niet meer om beeldschermen heen in ons dagelijks leven.

Waaruit bestaat licht eigenlijk?

Het lichtspectrum bestaat uit alle verschillende golflengten van elektromagnetische energie die door een lichtbron worden geproduceerd.
De zon is al miljoenen jaren onze grootste lichtbron en het spectrum van het zonlicht zie je hier afgebeeld:

Het is een continu spectrum en heeft een zeer harmonieuze samenstelling

– Licht wordt gemeten in nanometers (nm).
– Zichtbaar licht is het deel van het spectrum van 380 nm tot 780 nm en dat loopt van rood naar violet en bestaat uit
– De zeven hoofdkleuren: rood, oranje, geel, groen, turquoise, blauw en violet
– Wat we niet kunnen zien en er wel is: Ultraviolet licht aan de kant van het violette spectrum en Infrarood aan de kant van het rode deel. Infrarode straling voelen wij als de warmte van de zon.

Dan zijn er de lampen. De ontwikkeling begon met de gloeilamp en de naam zegt het al: deze gaf licht, gloeide en gaf warmte af.
Het spectrum van deze gloeilampen bevindt zich in het oranje-rode tot en met infrarode spectrum.

Veel later kwamen de TL buizen en lampen, de zgn. fluorescentie lichtbronnen en het spectrum hiervan ziet er ongeveer zo uit:
– Het is een discontinu spectrum
– Het heeft een hoog gehalte aan onnatuurlijke korte golf blauwe delen
– Je ziet de scherpe energiepieken
– Bijna geen rood

De ontwikkeling stond niet stil en de laatste jaren zijn met name de LED lampen ontwikkeld.
LED staat voor Light Emission Diode

Het spectrum ervan zie je hier:

– Continu spectrum
– Zeer hoog aandeel blauw
– Ook hier weinig rood en geen infrarood

Er zit zoveel blauw licht in de moderne lampen en lichtbronnen omdat het een hoge lichtopbrengst heeft bij minder energieverbruik. In de schermen die we dagelijks gebruiken zitten veel van deze mini lichtbronnen. In feite zijn de pixels in je pc/laptop/mobiel/flatscreen allemaal kleine led-lampjes.

Risico van blauw licht:
– In een groot aantal studies* naar het ontstaansmechanisme van AMD (leeftijdsgebonden macula degeneratie) werd blauw licht beschouwd als schadelijke invloed.
– Blauw licht veroorzaakt oxidatieve stress in de energiecentrales van de cel (mitochondriën) en kan de ogen onherstelbaar beschadigen.
– Onder invloed van blauw licht worden stresshormonen* zoals cortisol en ACTH geproduceerd
– Het slaaphormoon melatonine wordt onderdrukt.
 

 Wat maakt de invloed van dit blauwe licht tegenwoordig zo belangrijk?
- Iemand die achter een beeldscherm werkt of films kijkt, kijkt lange tijd rechtstreeks in een lichtbron. Pas vanaf de jaren 50 en 60 van de vorige eeuw, toen de TV intrede deed in de huiskamers, zijn we als bevolking voor het eerst in de historie van de mensheid lange tijd direct in een lichtbron gaan kijken.
– De schermen van nu zijn intenser dan de oude TV’s.
– De afstand tot het scherm is niet een paar meter vanaf de bank in de huiskamer naar het toestel, we zitten soms uren lang:
– Achter pc, ipad of laptop op een korte afstand van 40 cm of iets meer
– Met gebogen hoofd naar het mobiele telefoonscherm te kijken, op een korte afstand van 30 tot 40 cm
– Flatscreens van nu staan in de huiskamers vanaf het ontbijt tot het slapen gaan aan. Ook al is deze afstand groter dan de 40 cm, de schermen zijn indrukwekkend groot.
– E-readers zijn ook een lichtbron…

Er valt nog veel meer te vertellen over de invloed van beeldschermen op de ogen en ik ga er in de volgende nieuwsbrief verder op in.

Nu eerst een paar tips die je zelf kunt toepassen en je cliënten kunt leren ter voorkoming van oogklachten in de toekomst. Of je nu veel of weinig achter een beeldscherm zit, voorkomen is beter dan genezen!

1. Palmeren. Je wrijft eerst je handpalmen tegen elkaar aan, zodat deze vooral in het midden lekker warm worden. Leg dan je beide handpalmen over je gesloten ogen, zodat er werkelijk geen licht straaltje meer tussen je vingers naar binnen komt en laat je hoofd rusten in je handen, bijvoorbeeld met je ellebogen steunend op je bureau. Blijf dit een minuut lang doen. Hiermee geef je je ogen de broodnodige ‘donkerte’ rust, zodat je oogspieren en netvlies kunnen ontspannen. Voel daarna hoe je ogen en nek/schouders zich voelen. Het is goed dit 2x per uur schermtijd te doen.

2. Accommoderen. Dat doen de ogen vanzelf, als je ze maar de kans geeft…. Het is het vermogen van de ogen om van dichtbij en veraf de dingen scherp te zien. Als je acht uur per dag achter je scherm zit, op een gefixeerde afstand, komt de veraf-modus niet aan de orde. Dus: wen je eraan om vanaf je scherm je ogen in de verte te laten kijken: naar buiten kijken zou ideaal zijn en haal dan ook tegelijkertijd even diep adem.

                                           

3. Kijk eens bij de computerbrillen. Hier staan oplossingen voor als je veel achter de pc zit voor je werk.

4.Verder een belangrijk punt voor de ogen is het punt aan de binnen/bovenkant van de ooghoeken. Het is het acupunctuurpunt Blaas 1 en in een vrije vertaling uit het Chinees heet het punt: ‘Helder zicht’. Heb je een lichtset behandel het complementair met blauw/oranje. Heb je geen lichtset: masseer deze punten zachtjes. Deze punten ontspannen de ogen.

5. In de avond is het fijn om je ogen alvast te laten wennen aan het donker en een kaarsje is een goede voorbereiding voor het slapen gaan. Wel een echte en niet eentje met een led-lampje...Alle andere lampen uit en laat van een afstandje de kaarsvlam op je inwerken.

6. Heb je oogklachten of wil je je cliënten helpen met hun oogklachten: regelmatig geef ik de workshop ‘Licht op de ogen’. Hierin bespreek ik veel behandelingen voor diverse oogklachten: van droge of juist tranende ogen tot macula degeneratie.

7. Een mooie oog-oefening om de oogspieren te oefenen is die van de liggende 8: beweeg je ogen eerst een aantal keer de ene kant op en daarna hetzelfde aantal keren de andere kant op. Je kunt dit uitbreiden door hetzelfde te doen maar dan staand en betrek je armen en hele lichaam erbij, met de focus dat je ogen de eerste impuls geven en de rest van je lichaam volgt.

Wil je meer leren om jouw cliënten te behandelen met licht en kleur? Kijk in de agenda voor de workshops van de komende tijd.

Warme groet,

Praveeta

Studies*:
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24747803
en https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25015557/